نام شناسی و ریشه واژه ها
گروه آموزشی عربی

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

صفحات جانبی

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

طرح درس از کتاب 3 ریاضی - تجربی

به نام خدا –  طرح درس از کتاب 3 ریاضی - تجربی –  برای شرکت  در جشنواره روش های تدریس کیفی – دبیرستان شاهد شهید مدرّس

آموزش و پرورش منطقه  ١٢ تهران –  نام دبیر : عادل اشکبوس

نام درس:                        درس چهارم ( الدرس الرابع) کتاب عربی سوم ریاضی و تجربی

موضوع درس:                 (  أمّ الشُّهـداء  )

هدف کلی:                       1- آشنا شدن با بخشی از تاریخ اسلام

                                    2- یادگیری واژگان جدید درس

                                   3-  آشنایی با مبحث« حال »و کاربرد درست آن در جمله

اهداف جزئی یا خُرد  :      دانش آموز در پایان درس در بخش قواعد  باید بتواند:

                                  1 – حال را تعریف کند.

                                               2 – حال و ذو الحال را در جمله تشخیص دهد.

                                  3- دو نوع حال(مفرد و جمله)را تشخیص دهد.

                                   4-  حال جمله(اسمیه و فعلیه) را تشخیص دهد.

                                   5- حال مفرد را به جمله اسمیه یا فعلیه تبدیل کند.

                                   6- واو حالیه را از واو عطف تشخیص دهد.

                                   7- علامت قید حالت فارسی را درست بکار بگیرد.

                                   8- جمله حالیه را درست ترجمه کند.

                                  9- ارتباط حال و ذو الحال را از نظر جنس و عدد بکار بگیرد.

                                 10- اصل صاحب حال را که فاعل ،نایب فاعل و مفعول

                                  و ... است در جمله درست تشخیص دهد .

                                  11- صاحب حال را در جمله به صورت ضمیر مستتر یا

                                         بارز تشخیص دهد و بداند گاهی نیازی به تشخیص آن نداریم .

                                      اما در بخش واژگان و ترجمه باید بتواند :

                                      1 ) واژه ها و ترکیب های جدید درس را ترجمه کند.

                                  2) با کمک بخش معجم ویا فرهنگ لغت دانش آموز متن 

                                  درس را درست ترجمه کند.

                                3 ) حال را به قید حالت درست معنی کند .

                                4) پیام درس را درک کند .

زمان مورد نیاز :                       90 دقیقه

مواد و وسایل مورد نیاز :             تخته سیاه و گچ و پاک کن نمدی یا وایت برد و ماژیک و پاک کن ، استفاده  از نرم افزار آموزشی ساخت وزارت آموزش و پرورش دفتر فن آوری آموزشی و نرم افزار  متن درس  برای شادابی کلاس و تدریس بهینه .

رفتارهای ورودی : برای ورود به بحث حال باید مباحثی را به عنوان پیش نیاز بداند.  این پیش نیازها عبارتند از : تشخیص اسم مشتق ، تشخیص معرفه از نکره ، تشخیص علائم اصلی و فرعی  نصب ، تشخیص اعراب اسم های مثنی و جمع مذکر سالم و جمع مؤنث سالم .، تشخیص فاعل و مفعول به ، تشخیص جمله اسمیه و فعلیه ، کاربرد درست ضمیر منفصل مرفوع ، تشخیص مفهوم قید حالت در فارسی که این نکته آغازی ترین بحث دبیر باید باشد .

روش های تدریس یا راهبردهای مورد استفاده :    

 روش اکتشافی به منظور فهم قید حالت و مقایسه آن با حال در عربی و اشاره ای به بحث  قید حالت  در انگلیسی ، روش نمایشی از دانش آموزی می خواهیم یک بار سریع . یک بار آهسته درب کلاس را باز کند و می گوییم هو فتح الباب سریعاً . هو فتح الباب بطیئاً و کارهای نمایشی دیگر مانند خندان آمدن یا اندوهگین آمدن. روش دانش آموز محور به گونه ای که فراگیر بتولند پس از فهم مطلب خودش این سؤال ها را از هم کلاسی اش بپرسد و متقابلاً او هم درست پاسخ دهد. کیف جاء الطالب؟ آن گاه پاسخ دهد : « جاء الطالب مسروراً.»

روش های ارزشیابی :  

 ابتدا ارزشیابی به صورت شفاهی و به منظور تقویت  توان استماع که یکی از چهار مهارت اصلی در آموزش هر زبانی است انجام گیرد.سپس ارزشیابی مستمر در قالب دونفره ( دیالوگ های کوتاه ) و در پایان یک آزمون کوچک به منظور تشخیص موارد مثبت و منفی آموزش انجام می گیرد . هدف از ارزشیابی  اصلاح و بهبود امر آموزش است و خود بخود هدف  واقع نمی شود .

طرز اجرا / نحوه ی ارائه ی درس ( فرآیند یاد دهی – یادگیری ):

 ورود به کلاس با چهره ای خندان و با روی گشاده و در حالی صورت می گیرد که پس از سلام نگاه معلّم در کل کلاس پخش می شود و نگاه او متوجه فقط یک جای بخصوص نمی گردد. این کار حتّی در خلال تدریس نیز رعایت می شود . به حضور و غیاب اهمّیّت داده می شود و اگر خدای ناکرده کسی غایب بود ، علّت را جویا می شویم و در دفتر خود در ستون یادآور می نویسیم تا در جلسه ی آینده جویای احوال آن شخص گردیم .  بهترین شیوه استفاده از نرم  افزارهای های آموزشی قرائت متن درس است زیرا افرادی عرب زبان با قرائت صحیح و تلفّظ درست مخارج حروف متن درس را به صورت یک نمایش رادیویی اجرا نموده اند . این لوح فشرده  در بسیاری از مدارس استفاده نمی شود و این در حالی است که زحمت زیادی برای آن صرف شده و هزینه ی سنگینی برای آماده سازی اش نیز خرج شده است . این کار علاوه بر آموزش صحیح  موجب ایجاد انگیزه و علاقه نسبت به این درس در مخاطبین می شود . برای پیش مطالعه نیز نرم افزار آموزشی از قبل برای استفاده در منزل به آنان اعطا شده است .  پس از اینکه دانش آموزان متن درس را شنیدند ، با کمک معلّم آن را ترجمه می کنند .برای این کار بهترین شیوه تکمیل ترجمه ناقص است .  معلّم نکاتی در مورد فنون ترجمه در حدّ کاملاً ابتدایی به آنان یادآور می شود و برای آموزش قواعد نیز از روش نمایشی و اکتشافی با تکیه بر دانش آموز محوری بودن کار و نیز با استفاده از روش یادگیری مشارکتی یا همیارانه بهره برده می شود .

شیوه ی حلّ تمرینات:

در حلّ تمرینات به تفاوت های فردی دانش آموزان توجّه می کنیم . تمرین دشوار و جمله ی سخت را از دانش آموز قوی تر و سؤال آسان  و جمله ی ساده را از دانش آموز ضعیف تر می پرسیم و این |رسش نباید به گونه ای باشد که به راحتی دانش آموزان پی ببرند که معلم ملاحظه ی ضعفا می کند و انگ تنبلی به عدّه ای بخورد . در هر حالتی احترام به شخصیت افراد از امر آموزش صِرف مهم تر است . از پرخاش و بی احترامی  ونادیده گرفتن افراد پرهیز می نماییم .درست است که اینان به ظاهر زیر دستان ماهستند امّا  این دلیل بر این نیست که احترامشان خدشه دار شود. باید به گونه ای تدریس نمود که موجبات جذب آنان فراهم شود .

گاهی در بعضی از درس ها برگشت به عقب لازم است  وباید برای فهم بهتر نکات درس قبل را ذکر کرد . هرچند این درس تا حدودی مستقل است ، اما پرسش از درس پیش همیشه موجب می شود که مطالب یادآوری شود تا جایی که تبدیل به ملکه ذهن شود.آیا دانش آموز مفهوم منصوب ، نکره و مشتق  را به خاطر می آورد؟

قطعاً عده ای از دانش آموزان فراموش کرده اند لذا یادآوری این مباحث لازم است و گرنه تعریف حال که اسمی است نکره و مشتق وغالباً منصوب برایشان دشوار می گردد. تمرینات در کلاس حل می شود و برای جلسه آینده از کتاب کار استفاده می شود .

 کتاب کار مکمّل آموزش است .بیش از سی انتشارات در این زمینه کتاب چاپ کرده اند و یک معلم به راحتی می تواند با مشورت کردن با سایر همکاران در مجامع عمومی  بهترین آن ها را شناسایی نماید و در کلاس از آن بهره گیری کند .

پیامبر گرامی اسلام در این زمینه حدیث زیبایی دارند که حتّی به ضرب المثل در هر دو زبان فارسی و عربی تبدیل شده است .

حُســنُ السؤال ، نِصفُ العلم .

خوب پرسیدن نیمی از دانش است .

پس در ارزشیابی باید به نکاتی توجه کرد . ازجمله :

حتی الامکان سؤالات تایپ شده در فونت   بدر سایز١٢ محیط ورد باشد. قلم به کار رفته باید توانایی نمایش علائم و  حروفی مانند « ، ی ، أ ، إ ، ؤ ، ئ ، ِّ ، َّ ، آ ،بً ، بٍ ، بٌ و ...» را داشته باشد .

سؤالات از ساده به مشکل طرح شود.

تنوع در بخش ترجمه و کاربرد واژگان لازم است ، مترادف و متضاد ، سؤالات جورکردنی ، درک مطلب ، تشخیص  کلمه ی  ناهماهنگ در یک مجموعه چهارتایی  ، سؤال چند گزینه ای در ترجمه ،  صحیح یا غلط  و انواع متنوع دیگر طراحی در این بخش .

نهادن جای کافی برای پاسخ گویی در برگه ی امتحان

وقت امتحان کم یا زیاد نباشد . به اندازه باشد. به طور میانگین می توان گفت70 دقیقه وقت برای یک آزمون عربی  مناسب است . البته مسلم است که باید به حجم سؤالات توجه کرد . این زمان حالت میانگین  است .

هر جا حرکت گذاری لازم است ، انجام شود . اما افراط در حرکت گذاری عربی را زبانی عجیب و غریب نمایش خواهد داد و موجب خستگی چشم آزمون دهنده می گردد.

یک دور پس از طراحی سؤالات آن ها را بخوانیم تا اشتباهات تایپی در آن نباشد.

  از مدیر مدرسه بخواهیم زمان امتحان روز کاری ما باشــد  .

امتحان را وسیله ای برای انتقام نسازیم .

در جلسه امتحان با همکاران صحبت نکنیم .

همیشه پنج درصد دانش آموزان چپ دستند و این موضوعی صد در صد اثبات شده است . اسباب راحتی این عده را در امتحان فراهم کنیم .

از امتحان برای بچه ها غول نسازیم .به آنان بفهمانیم هدف اصلاح شیوه های یاددهی و یادگیری است.

از آنجا که اساس کار برمبنای برنامه درسی تلفیقی است . در واقع تأکید بر این است که بکوشیم بین مفاهیم و موضوعات مطرح در دروس مختلف به عنوان مثال درس دین و زندگی و ادبیات و زبان خارجه  ارتباط برقرار کنیم  .مثلاً برای پیوند میان دین و زندگی و درس عربی  این کار از طریق صفحه آخر درس یعنی الصور الجمالیة فی القرآن الکریم و فی ظلال الدعاء  و فی رحاب نهج البلاغة به راحتی امکان پذیر است البته این در صورتی است که این بخش اختیاری را تدریس نماییم .

در فرآیند آموزش و پرورش ، همیشه این معلم است که مهم ترین نقش را در فرآیند یاددهی – یادگیری  ایفا می کند چون برآورده شدن اهداف عالی تعلیم و تربیت و هدایت و ارشاد فراگیران دانا و توانا در گرو نقش هدایتی معلم است .  باید از روش های فعال و خلاقانه مانند استفاده از وسایل کمک آموزشی در امر تدریس بهره گرفت و تمهیدات و تعاملاتی مبتنی بر دانش ، مهارت و تجارب معلم  و مبتنی برنیاز و سطح دانش آموز به کار بست  و این می تواند در جهت تعمیق مفاهیم نظری و هرچه کاربردی تر نمودن آن ها  مؤثر باشد.

مولوی شاعر گران قر ایران می فرمایند :

« آن چه یک دیدن کند ادراک آن       سال ها نتوان نمودن با بیان »

و این سخن در امر آموزش زبان امری بدیهی است . این چند نمونه سؤال می تواند در یادگیری بحث حال بسیار مؤثر باشد .

از چند دانش آمموز می خواهیم ژست های خندان ، پشیمان ، خشمگین ، خسته و گریان را به خود بگیرند . آن گاه با کیف سؤال می کنیم .

کیف تجد هذا الولد ؟ ( در مورد پسر خندان) که جواب دهند : « أجِدُ هذا الولدَ ضاحکاً.» و به همین ترتیب بقیه ی سؤال ها را می پرسیم  و پاسخ دهنده با استفاده از « حال » پاسخ می دهد .

خدایا ما را در انجام وظایف خویش موفق و مؤید بدار .

عادل اشکبوس/ دبیرستان شهید مدرّس منطقه ی 12 تهران

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ

*پژوهشگر در زمینه ریشه یابی نامها و واژه ها
مدیر وبلاگ : عادل اشکبوس

جستجو

نظرسنجی

  • آگاهی ها و نگاشته های این تارنما از نگاه شما چگونه می باشد ؟




نویسندگان

رتبه سنج گوگل

رتبه سنج گوگل

شمارنده سایت